• Cumartesi , 29 Nisan 2017

Evre (Faz)

Bir dalganın evresi, onun belirli bir noktaya ulaşma zamanının bir ölçüsüdür. Dalgalar büyüklükleri veya güçleri (genlikleri) ve frekansları (belirli bir zamandaki titreşim sayıları) ile nitelendirilir. Bir dalganın boyu ilave bir özelliktir ve doğrudan frekansla ilişkilidir. Belli bir hızda dalganın boyu ne kadar uzun olursa frekansı o kadar düşük olur.

İki (veya daha çok) dalga aynı genliğe ve frekansa sahip olabilir; ama birbirleriyle aynı veya farklı evreye sahip olabilirler. Bu iki dalganın tepeleri, aynı yere tam olarak aynı zamanda ulaşıyorsa onlara “eşevreli” (eşfazlı) denir. Ama birinin tepesi diğerininkinin çukuruyla oraya ulaşıyorsa, onlara “evre dışı” denir.

Eşevreli dalgalar:

800px-Sine_waves_same_phase.svg - 71.41 KB

Evre dışı dalgalar:

800px-Sine_waves_different_phase.svg - 71.70 KB

Su ve havadaki dalgalar ya da ışık gibi elektromanyetik dalgalar buluştuğunda, birbirlerini ya güçlendirirler ya da sönümlendirirler. Buna “girişim” denir. Özdeş iki dalganın tepeleri eşevreli bir şekilde buluşma noktasına varmışsa büyüklükleri iki katına çıkar:

InPhase.jpg - 22.91 KB   InPhasedSummed.jpg - 22.47 KB

Eğer onlar tamamen evre dışı iseler söndürücü girişim neticesinde birbirlerinin etkilerini yok ederler:

OutOfPhase.jpg - 23.68 KB   OutOfPhaseSummed.jpg - 11.19 KB

Evre kavramı genelde salınım hareketlerine uygulanır. Kuantum sistemlerinde Heisenberg belirsizlik ilkesi dolayısıyla, bir dalgadaki kuantumların fazı ve sayısı birbirini tamamlar. Aynı anda her ikisi birden kesin değerler alamazlar. Bu yüzden kuantum eşevreliliği, klasik eşevrelilik örneklerinden hassas bir şekilde ayrılır.

İlgili yazılar