onlinefizik.com Fizik Sitesi ve Fizik Eğitimi Sitesi

Yazan: Hüsnü Aslan, Tarih: 06-03-2007 19:57

Okunma Sayısı : 1314

Newton Gezegenlerin Hareket Yasasını açıkladıktan yaklaşık iki yüz yıl sonra; İsveç ve Norveç’in Kralı II. Oscar tamamen yeni bir bilimin keşfine sebep olan; ender bir yarışmaya sponsor oldu.

Yarışma ‘Güneş Sistemi ne kadar dengeli(stabil)?’ sorusuna cevap verecek bilim adamına nakit para ödülü vaat ediyordu. Yarışmacılar Güneş Sisteminin dengesini matematiksel olarak açıklayabilmek için, Newton’un kütle çekimi yasalarını esas almalıydılar. Güneş ve Dünya gibi iki cisim için Newton eşitliklerini uygulamak kolaydı. Ne var ki Ay gibi üçüncü bir cismi eşitliğe eklemeye çalıştıklarında denklem, en iyi fizik ve matematikçiler için bile hesaplanamayacak kadar karmaşık bir hal almıştı. Üç cismin hareket yörüngelerini bile tahmin edemiyorlardı. Bu yüzden yarışmanın can alıcı noktası ‘Üç Cisim Problemi’ olarak adlandırıldı.

Ödül en sonunda Fransa’nın önde gelen matematik ve fizikçisi Jules Henri Poincare’e verildi.
Soruyu tam olarak çözmemesine rağmen, kimsenin ummadığı bir şeyi gözler önüne seren Poincare, zarif matematiğiyle üç cisim sisteminin karmaşık ve tamamen tahmin edilemez bir şekilde davrandığını ortaya koydu. Güneş sistemi ya da en azından üç cisim yaklaşımı dengeli değil tamamen kaotikti. Başlangıç koşularındaki (gezegenlerin konumu veya ilk hızı gibi) küçük değişmeler devasa ve tahmin edilemeyen sonuçlar ortaya çıkarıyordu. Onun bu buluşları günümüz Kaos Teorisinin yapı taşlarını oluşturmuştur.

Son Güncelleme : 07-03-2007 16:46