onlinefizik.com Fizik Sitesi ve Fizik Eğitimi Sitesi

Yazan: Zuhal Yağmur, Tarih: 19-10-2006 20:19

Okunma Sayısı : 2445

Hubble Uzay Teleskobu, Antennae galaksi kümesinde 1 milyar yıldır süregelen galaktik çarpışmayı ilk kez en ince detayına kadar görüntüledi.

Mavi renk yıldız oluşumunun gerçekleştiği bölgeler, çevresindeki pembe renk hidrojen bulutu kahverengi alanlar ise galaktik toz bulutu. (Kaynak: Brad Whitmore /NASA/ESA/Hubble).

Antennae galaksi kümesi birçok galaksiden meydana geliyor. Antennae galaksileri çarpışmanın henüz erken evrelerindeler; bilim insanlarının tahminlerine göre, çarpışma yaklaşık 900 milyon yıl önce başladı. O tarihte iki ayrı galaksi olan NGC 4038 ve NGC 4039 birbirlerinin içine girerek ‘süper-galaksi’ oluşturacak biçimde birleşiyorlar. Antennae galaksi kümesi gözlem adlarıyla NGC 4038 ve NGC 4039 galaksilerinden oluşuyor. Dünya’dan 68 milyon ışık yılı uzaktaki Antennae, 1785 yılında Friedrich Wilhelm Herschel tarafından keşfedilmişti.

Galaksilerin birbirleriyle çarpışması sırasında alınan fotoğrafları inceleyen bilim insanları, yıldız oluşumlarını ve bir yıldızın ulaşabileceği üst sınırı anlamaya çalışıyor. Galaktik çarpışma adı verilen galaksilerin birbirlerinin içine girmesi olayı, yıldız oluşumlarını tetikliyor. Bu sayede, Antennae galaksi kümesi yıldız oluşumlarını incelemek için doğal bir laboratuvar. İncelenen yıldızların 10 milyon yıldan daha genç olduğu belirlendi. Bunun sebebi, yaşlı yıldızların çoktan dağılmış ve ortadan kalkmış olması.

DAHA ÖNCE 1996’DA GÖZLEMLENMİŞTİ
Dünya yörüngesindeki Hubble Uzay Teleskobu, daha önce de 1996 yılında o zaman için en gelişmiş kamera olan Wide Field Planetary Camera 2 ile yine aynı galaksiyi incelemişti. NASA, 2002’de Hubble’e son gözlemi yapmasını sağlayan Advanced Camera for Surveys (ACS) cihazını monte etti. ABD’nin Baltimore kentinde Hubble ile ilgili çalışmalar yapan Space Telescope Science Institute uzmanı Brad Whitmore’a göre, ACS cihazıyla yapılan gözlemde Antennae galaksisi 1996’da çekilen fotoğraflara göre en az 2 kat daha detaylı görüntülendi.

ÇARPIŞMA 1 MİLYAR YIL DAHA SÜRECEK
Uzmanlar, Antennae galaksisindeki yıldız kümelerinin eninde sonunda birbirinin içine girerek dağılacağını öngörüyor. Tahminlere göre, yaklaşık 400 milyon yıl sonra Antennae’nın tüm yıldızlar ve galaktik elementleri çekirdekte toplanacak; 1 milyar yıl içinde de galaktik çarpışma sona erecek. Galaktik çarpışmadan ortaya çıkacak galaksinin nasıl bir şekil alacağı şimdiden öngörülemiyor.

HER GALAKSİ ÇARPIŞMA YAŞIYOR
Astronomlar, her galaksinin ömrü boyunca mutlaka bir kez bir galaktik çarpışma yaşayacağını tahmin ediyor. Bu kurala Güneş Sistemi’nin de içinde bulunduğu Samanyolu da dahil, zira Samanyolu’nun Andromeda galaksisiyle çarpışacağı öngörülüyor. Bu olay insanoğlu için son derece uzak bir gelecekte gerçekleşecek.

Kaynak: NewScientist