fena degil ama eger kabul gorursem bende buraya bir seyler eklemek istiyorum

İngiliz fizikçi James Clerk Maxwell (1831-1879) en ünlü çalışmalarını elektrik üzerine yapmıştır. Faraday gibi Maxwell de “uzaktan etki” kavramına karşıydı. Daha sonraları, bütün elektrik ve manyetik olayları fiziksel hareketleriyle açıklayabilen maddi bir ortam olan “esir” i içeren bir sistem oluşturdu. Bir telden geçen elektrik akımının hızının uzaydaki ışık hızıyla aynı olduğu bulgularını deneylerle doğruladı. Evrenin tümünü dolduran bu homojen,elastiki yapıya esir veya eter adını vermişlerdi .Üstelik esir kavramı Maxwell Alan Kuramıyla Mekanik Kuram arasında bir köprü kurarak, fizikteki birliği de sağlıyordu. 
Esirin gerçekten varolduğunu kanıtlamak amacıyla 1887 yılında Albert Michelson ve Edward Morley, bugün Michelson-Morley deneyi olarak adlandırılan şu deneyi yaptılar.Deneyin mantığı basit idi. Diyelim ki bir gemi ile yolculuk yapıyoruz. Güvertede bulduğumuz bir taşı alır ve geminin ilerleme doğrultusunda fırlatırsak, bu taşın hızı kıyıdaki bir gözlemciye göre geminin hızı + bizim taşı fırlattığımız hız olacaktır. Eğer taşı ters yönde fırlatırsak da, taşın hızı geminin hızı - bizim taşı fırlattığımız hız olacaktır. Bunu günlük hayatta denemek için, hızla gitmekte olan arabanın açık olan penceresinden ileri doğru bir şey fırlatabilirsiniz. Eğer fırlattığınız cismin hızı arabanınkinden küçük ise cisim size geri gelecektir. Michelson ve Morley de aynı şeyi düşündüler. Eğer Dünya, bir esir denizi içinde yüzüyorsa, ışığın hızı, dünyanın yörünge doğrultusunda, kendi hızı (300.000 km/sn) + dünyanın güneş etrafındaki hızı (30 km/sn) olacaktır. Ters yönünde ise 300,000 – 30 km/sn olacaktır. İnterferometre /girişimölçer adını verdikleri alet ile çok hassas ölçümler yaptılar. Büyük bir şaşkınlıkla ölçümlerin tıpa tıp aynı olduğunu gördüler. Bu deneyi onlarca kez, farklı mevsimlerde, farklı yüksekliklerde, sıcaklıklarda tekrarlamalarına rağmen sonuç hep aynıydı. Işığın hızı her zaman, nasıl hareket ederse etsin 300,000 km/sn idi. Hızların toplanması ilkesinden vazgeçilmesi mi gerekiyordu? Ya esir yoktu, ya da ışık esirden etkilenmiyordu. Bu sır 1905 yılına kadar çözülemedi. 
1905 yılında, İsviçre‘ de patent dairesinde çalışan, henüz doktorasını dahi yapmamış, üçüncü sınıf bir memur, “hareket eden cisimlerin Elektrodinamiği Üzerine” adlı makalesinde, mutlak zaman kavramından vazgeçilmesi şartıyla, esire ihtiyaç duyulmayacağını yazdı. 

Galileo, eğik bir yüzeyde ağırlığı değişik, tahta, kurşun gibi çeşitli cisimlerden toplar yuvarladı. Ağırlığı ne olursa olsun her cismin aynı hızla düştüğünü gördü. Newton, Galileo’nun ölçümlerini kendi devinim yasalarına esas aldı. 
Aristo, cismi iten bir kuvvet olmayınca cismin durağan kalmaya çalışacağına inanıyordu. Durgun cisimler durgun kalmaya, hareketli cisimler de durmaya eğilim gösterirlerdi. Özellikle dünyanın durağan olduğunu düşünüyordu.  
Newton ise “Eylemsizlik İlkesi” adını verdiği ilkeye göre ise cisme etkiyen net bir kuvvet yok ise durgun cisimlerin durmaya, hareketli cisimlerin de hareketine devam edeceğini söyledi. Newton’un bu 1.yasası cismin hareketli olup olmadığını belirlemez. Mekaniksel olarak cismin durgun kalması veya düzgün hareketine devam etmesi arasında bir fark yoktur. Bir koordinat sisteminin hızı sabit yani ivmesi yok ise ona “Eylemsiz Koordinat Sistemi” denir. Hız değişken ise “Eylemli Koordinat Sistemi” denir. Özel görelilik kuramı, bu eylemsiz koordinat sistemlerin göreli hareketiyle ilgilenir. 
İkinci prensibi ise ivmenin kuvvet ile doğru, kütle ile ters orantılı olduğu kuvvet= kütle X ivme’ dir. Üçüncüsü etki-tepki yasasıdır. Son olarak da kütlesel çekim kuvvetini belirleyen yasadır. 
Newton’ un hareket yasaları durağan, bütün gözlemlerimizde başvurduğumuz referans sistemi olarak dünyayı esas almamızı gerektirir. Bu koordinat-referans sistemine “Newton-Galileo referans Sistemi ” denir. Bu sisteme göre, A cismi durağan ve B sabit hızla ilerliyor denilebileceği gibi, B cismi duruyor, A cismi hareketli diyebiliriz. Her iki durumda da deneyler Newton’un yasalarına uyarlar. Birini diğerine tercih etmek için bir neden yoktur. Buna “Galileo veya Newton görelilik kuramı” denir. Bu ilkeye göre, “Mekanik yasaları, bir koordinat sistemi için geçerli ise, o koordinat sistemine göreceli olarak “bir biçimli”, düzgün hareket eden başka bir koordinat sisteminde de geçerlidir.”. 
İngiliz filozofu John Locke şöyle demişti: “Satranç taşları koyduğumuz yerlerinden başka yerlere oynatılmadığı sürece, biz onların yerlerini koruduklarını veya hareketsiz kaldıklarını söyleyebiliriz, hatta o sırada satranç masası yan odaya taşınmış olsa bile. Hatta, satranç tahtası bir gemi odasında hareketsiz durdukça, onun hala hareketsiz olduğunu söyleyebiliriz. Gemi hareket etse bile, dünya dönmeye devam etmektedir.”  
Düzgün olarak hareket eden bir tren vagonunun penceresinde durup,yere,fırlatmadan bir taş bırakıyorum.Sonra hava direncini hesaba katmadan aşın düz bir çizgi çizerek üştüğünü görüyorum.Kenarda bizi izleyen bir yaya ise taşın bir parabol çizerek yere düştüğünü görüyor.Soru şu: Acaba taşın düşerken geçirdiği konumlar gerçekte bir düz çizgi mi,yoksa bir parabol mü oluşturuyor? Daha da ötesi,burada uzayda hareket ile ne demek isteniyor? 
Her noktası hareketli bir evrende herkes için değişmez, Mutlak Bir Referans Sistemi bulamayız. Biz kendimizi sabit bir referans-başvuru noktası olarak görebiliriz. Bizim yaşadığımız anın herkes için aynı olduğunu düşünürüz. Oysa, bizim koordinat sistemimiz de başkaları için görecelidir. 

Şu soruların cevabını arayalım: 
1. Eğer fiziksel bir olayın tanımı başka bir koordinat sistemine transfer edilirse, bu olayı tanımlayan denklemler nasıl değişir? 
2. Newton’ un hareket yasaları her hızdaki sistemlerin hareketini tanımlayabilir mi? 
Bu sorulara cevap verirken iki zorlukla karşılaşıldı. 
1. Elektromanyetik kuram denklemlerinde doğru bir dönüşüm mümkün değildir. 
2. Bu dönüşümler Newton mekaniğinde çok yüksek hızlarda hareket eden sistemler için, örneğin ışık hızına yaklaşan cisimlerde doğru sonuç vermemektedir. Işık hızının 0.9 katı hızla hareket eden cimcin enerjisini dört katına çıkarttığımızda, klasik mekaniğe göre cismin hızının ışık hızının 1.8 katı olması gerekir. Ancak, en küçük parçacıkların bile bu hıza yaklaşabildiği gözlenmemiştir. 
Gösterilebilir ki eylemsiz bir referans sisteminden diğerine geçildiğinde Newton yasaları değişmez (invaryant) kalır. Fakat aynı şey elektromanyetik kuram yasaları için doğru değildir. Bunun doğru olmadığı Gauss, Faraday, Ampere yasaları için ayrı ayrı gösterilebilir. Fakat daha kolay bir yolu tercih edelim. Elektromanyetizma yasaları ışığın her yönde ilerleme hızının, kaynaktan bağımsız olarak, olmasını gerektirir. Burada ve boşluğun dielektrik ve manyetik geçirgenliği adı verilen sabitlerdir. Buna göre elekromanyetizma yasaları eylemsiz referans sisteminde geçerli ise ışığın her yöndeki hızı sabit olmalıdır. Hollandalı astronum Williem De Sitter (1872-1934) ışığın yayılma hızının,kaynağın hızından bağımsız olduğunu göstermiştir. 
Newton yasaları Galileo dönüşümleri altında değişmez olarak kalırken Maxwell denklemlerinin bu dönüşümler altında değişmez olmadığı görülür. 
O halde, Galileo dönüşümlerinden farklı bir dönüşüm ile hem mekaniksel hem de Maxwell denklemleri değişmez olarak elde edilmelidir. Bu nedenle Newton mekaniğinin yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir. 
Einstein, bunlara cevap verebilmek amacıyla kuramına iki önerme ile başladı. Bunlar: 
1. Birbirine göre sabit hızlarla hareket eden bir referans sisteminden diğerine geçildiğinde, fizik yasaları değişmez kalır. Bu önerme, evrensel, mutlak bir referans sisteminin var olmadığını ifade der. Yani mutlak hareket diye bir şey söz konusu değildir. 
2. Tüm eylemsiz referans sistemlerinde ışığın boşlukta yayılma hızı, ışık kaynağının ve gözlemcinin hareketinden bağımsız ve sabittir. Bu önerme, Michelson – Morley deneyinin kuramsal ifadesidir.  
Newton mekaniğinin matematiksel yapısını Galileo kurmuştu. Özel göreliliğin de matematiksel yapısını Hollandalı fizikçi Hendrik Antoon Lorentz (1853-192 kurmuştur. 

Klasik fizikçi yalnız üç boyutu, uzay dönüşümünü dikkate alır.zaman dönüşümünü dikkate almaz. Çünkü, zaman nasıl olsa mutlaktır. Her gözlemci için aynı zaman vardır diye düşünür. Oysa, görelilik kuramına göre, zaman da uzay gibi değişir. 
Newton’ un mutlak zaman kavramına daha o yıllarda Leibniz eleştirmiş, “zamanın başlı başına var olmayıp, olaylarla birlikte ortaya çıktığını” ileri sürmüştür. Bu gibi örnekler zamanın göreliliğini gösterir. İnsanın, “şu an”, “şimdi”, “aynı anda” dediği şeylerin tüm evren için geçerli olmadığı anlaşılır. Böylelikle, her cismin ya da koordinat sisteminin kendi özel zamanı olacaktır. Kişiye özel zaman!. 
Görelilik kuramı, elektrodinamiğin dayandığı,önceleri birbirinden bağımsız varsayımların şaşırtıcı varsayımların şaşırtıcı bir şekilde basitleştirilmesi ve genelleştirilmesi yoluyla elektrodinamikten geliştirilmiştir. 

ben bundan anlyamadım.İnşallah bi gün bu dersi alınca aaa eveeet ben bunu bi yerden hatırlıyorum derim

çok basit anlatılmış ayrıca detaya ihtiyaç var ama genede eline sağlık emek herzaman değerlidir

çok eksik..bunun kimseye bir yarar sağlayacağına inanmıyorum

sadece temel bilgi verilmiş.daha ayrıntılı bilgi lütfen

çok yüzeysel anlatılmış

fena değil.

ışıkta ve parçacıkta ikilem açıklanmamış

derste inanın bundan daha detaylı gördük daha fazla bilgiler bekliyrdum

arkadaşa katılıyorum.tren paradoksu çok yüzeysel ele alınmış.genişletilmeli.

cok eksik hemde tuz ustu gecilmiş

çok güzel bilgiler var ama bence fazla detaya inmemişsiniz