2014 Nobel Fizik Ödülü

Bu yılın Nobel Fizik Ödülüne, parlak ve enerji tasarrufuna olanak veren etkili mavi ledi icatlarından dolayı 3 Japon bilim insanı layık görüldü. Nagoya Üniversitesi’nden Isamu Akasaki ve Hiroshi Amano ile birlikte Kaliforniya Üniversitesi’nden Shıji Nakamura 1990lı yıllarda kendi yarıiletkenlerinden parlak mavi ışık demetleri elde ettiler. Öncesinde kırmızı ve yeşil ışık yayan diyotlar olmasına rağmen mavi ışık yayan diyot olmadığı için beyaz ışık üretilememekteydi.

Japon bilim insanlarının bu icadı uzun ömürlü ve etkili yeni bir beyaz ışık kaynağını bizlere sunmuş oldu.

nakamura
Shıji Nakamura
akasaki
Isamu Akasaki
amano
Hiroshi Amano

 

 

 

 

 

 

 

 

2013 Nobel Fizik Ödülü

2013 Nobel fizik ödülü Peter Higgs ve François Englert’e atomaltı parçacıkların kütlesinin kökenine dair anlayışımıza katkıda bulunan ve yakın zamanda CERN’in Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda ATLAS ve CMS deneyleri ile tahmin edilen temel parçacığın keşfedilmesiyle teyit edilen mekanizmanın teorik keşfinden dolayı verildi.

2012 Nobel fizik ödülü

2012 Nobel fizik ödülü sahiplerini buldu. Serge Haroche ve David J. Wineland parçacıkların kuantum mekaniksel kurallara bağlılıklarını bozmadan yani onlar kuantum mekaniksel doğalarında iken onlarla ilgili çeşitli ölçümler yapmalarına olanak sağlayan ölçme yöntemini geliştirdikleri için bu ödüle layık görüldüler.

Bu aynı zamanda kuantum fiziği için yeni bir çağın başlaması anlamına geliyor. Artık kuantum sistemler, onların işleyişini yok etmeden doğrudan gözlemlenebilecek. Detaylı bilgiyi http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2012/popular-physicsprize2012.pdf adresinden edinebilirsiniz (İngilizce).

2011 Nobel Fizik Ödülü

2011 Nobel fizik ödülü yarısı Saul Perlmutter diğer yarısı ise Brian P. Schmidt ve Adam G. Riess arasında paylaşılacak şekilde üç fizikçi tarafından kazanıldı. Araştırmacılar, evrenin ivmeli genişlemesi hakkında uzak süpernovaların gözlemlenmesi sonucu elde ettikleri bilgiler nedeniyle bu ödüle layık görüldüler.

2010 Nobel Fizik Ödülü


İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi (The Royal Swedish Academy of Sciences) tarafından 2010 Nobel Fizik Ödülü’nün Andre Geim ve Konstantin Novoselov’a verilmesine karar verildi. Akademi tarafından yapılan açıklamada, Geim ve Novoselov’un iki boyutlu Grafen yapısı ile ilgili yapmış oldukları çığır açan deneyler nedeniyle bu ödülü hakettikleri vurgulandı. 36 yaşında olan Konstantin Novoselov Nobel Fizik Ödülü’ne layık görülen en genç kişi.

 


Andre Geim

Konstantin Novoselov


Ödül ile ilgili detaylara http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2010/press.html adresinden erişebilirsiniz (yayın dili İngilizce).

2009 Nobel fizik ödülü

2009 Nobel fizik ödülü iki farklı çalışma için 3 bilim adamı tarafından paylaşıldı. Ödülün ilk yarısı Charles K. Kao’ya verildi. Kao ışığın fiberlerde iletimi ile optik iletişim konusunda yapmış olduğu başarılı çalışmalar sonucunda bu ödüle layık görüldü. Ödülün ikinci yarısı ise Willard S. Boyle ve George E. Smith tarafından paylaşıldı. Boyle ve Smith CCD sensör olarak adlandırılan görüntüleme yarı iletken devresi icat etmeleri dolayısı ile bu ödüle layık görüldüler.
Charles K. Kao Willard S. Boyle George E. Smith
Charles K. Kao Willard S. Boyle George E. Smith
ödülün 1/2’si
ödülün 1/4’ü
ödülün 1/4’ü

Standard
Telecommunication
Laboratories
Harlow, United Kingdom;

Chinese University of
Hong Kong
Hong Kong, China

Bell Laboratories
Murray Hill, NJ, USA

Bell Laboratories
Murray Hill, NJ, USA

2007 Nobel Fizik Ödülü

2007 Nobel Fizik Ödülü’ne Fransız Albert Fert ve Alman Peter Grünberg, “dev manyetik dirençle” (GMR) ilgili çalışmaları nedeniyle layık görüldü.

Nobel komitesinin açıklamasında, fizikçiler Albert Fert ve Peter Grünberg’e bilgisayarın sabit disklerine kayıtlı bilgilerin okunması tekniğinde devrim yaptıkları için bu ödülün verileceği belirtildi. Açıklamada, araştırmacıların çalışmalarını ayrı olarak yürüttükleri kaydedildi. 

Continue reading “2007 Nobel Fizik Ödülü” »

2000 sonrası Nobel Fizik Ödülleri

2001
Eric A. Cornell, Wolfgang Ketterle, Carl E. Wieman
Bose-Einstein Yoğuşması
Amerikalı Eric A. Cornell, Carl E. Wieman ve Alman Wolfgang Ketterle, buldukları maddenin yeni haliyle (daha hızlı ve küçük elektronik bileşenler üretilmesine yol açabilecek ultra-soğuk gaz) 2001 Nobel Fizik Ödülü’nün sahibi oldu.

2002
Raymond Davis Jr., Masatoshi Koshiba, Riccardo Giacconi
Astrofizikteki öncü çalışmaları, özellikle kozmik nötrinoların saptanması nedeniyle
 
2003
Alexei A. Abrikosov, Vitaly L. Ginzburg, Anthony J. Leggett
2003 Nobel Fizik Ödülü’nü süperiletkenler üzerine yaptıkları çalışmalarla Rus Alexei Abrikosov ve Vitaly Ginzburg ve İngiliz vatandaşı Anthony Leggett kazandılar. 

2004
David J. Gross, H. David Politzer, Frank Wilczek
California Üniversitesi’nden David J. Gross, California Institute of Technology’den H. David Politzer ve Massachusetts Institute of Technology’den (MIT) Frank Wilczek, maddenin mümkün olan en küçük parçası (kuark) üzerinde yaptıkları çalışmalar göz önüne alınarak ödüle layık görüldü.

2005
John L. Hall, Roy J. Glauber, Theodor W. Haensch
Nobel 2005 fizik ödülü, üç bilimadamı arasında paylaştırıldı. İsveç Bilimler Akademisi’nden yapılan açıklamada, ödülün lazerle çalışan hassas spektroskopinin geliştirilmesine katkıları nedeniyle Amerikalı John L. Hall ve Roy J. Glauber ile Alman Theodor W. Haensch’e verildiği belirtildi.

2006
John C. Mather ve George F. Smoot

2006 Nobel Fizik Ödülü’ne, evrenin oluşumunda Big Bang patlamasının rolünü araştıran ABD’li bilim insanları John C. Mather ve George F. Smoot layık bulundu.

1991 – 2000 Yılları Arası Nobel Fizik Ödülleri

1991
de GENNES, PIERRE-GILLES
Fransa, College de France, Paris, d. 1932:
“Basit sistemlerdeki düzen olgularının araştırılması için geliştirilmiş yöntemlerin, özellikle sıvı kristaller ve polimerler gibi, daha karmaşık madde biçimlerine genelleştirilebileceğini keşfettiği için”
 
1992
CHARPAK, GEORGES
Fransa, Ecole Superieure de Physique et Chimie, Paris ve CERN, Cenevre, İsviçre, d. 1924 (Polonya):
“Parçacık detektörlerini, özellikle çok kabolu orantısal odayı bulduğu ve geliştirdiği için”
 
1993
HULSE, RUSSELL A.
A.B.D., Princeton Üniversitesi, NJ, d. 1950, ve
TAYLOR Jr., JOSEPH H.
A.B.D., Princeton Üniversitesi, NJ, d. 1941:
“Kütleçekim çalışmaları için olanaklar yaratan bir buluş olan yeni bir tip pulsarı keşfi için”
 
1994
“Yoğun madde çalışmalarında kullanılan nötron saçılımı tekniklerinin geliştirilmesine öncü nitelikte katkıları için”:
BROCKHOUSE, BERTRAM N.
Kanada, McMaster Üniversitesi, Ontario, d. 1918:
“Nötron spektroskopisini geliştirdiği için”; ve
SHULL, CLIFFORD G.
A.B.D., Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, Cambridge, MA, d. 1915:
“Nötron kırınım tekniğini geliştirdiği için”
 
1995
“Lepton fiziğine öncü nitelikteki deneysel katkıları için”:
PERL, MARTIN L.
A.B.D., Stanford Üniversitesi, CA, d. 1927
“Tau leptonunun keşfi için”
REINES, FREDERICK
A.B.D. Kaliforniya Üniversitesi, Irvine, d. 1918, ö. 1998
“Nötrinonyu keşfi için”
 
1996
LEE, DAVID M.
A.B.D., Cornell Üniversitesi, Ithaca, NY, d. 1931;
OSHEROFF, DOUGLAS D.
A.B.D., Stanford Üniversitesi, CA, d. 1945; ve
RICHARDSON, ROBERT C.
A.B.D., Cornell Üniversitesi Ithaca, NY, d. 1937:
“Helyum-3’ün üstünakışkanlığını keşifleri için”
 
1997
CHU, STEVEN
A.B.D., Stanford Üniversitesi, Kaliforniya, d. 1948;
COHEN-TANNOUDJI, CLAUDE
Fransa, College de France ve Ecole Normale Superieure, Paris, Fransa, d. 1933; ve
PHILLIPS, WILLIAM D.
A.B.D., National Institute of Standards and Technology, Gaithersburg, Maryland, d. 1948:
“Atomları lazer ışığıyla soğutma ve hapsetme yöntemlerini geliştirdikleri için”
 
1998
LAUGHLIN, ROBERT B.
A.B.D., Stanford Üniversitesi, Stanford, CA, A.B.D., d. 1950;
STÖRMER, HORST L.
A.B.D., Columbis Üniversitesi, New York, NY ve Bell Laboratuarları, NJ, USA d. 1949; ve
TSUI, DANIEL C.
A.B.D., Princeton Üniversitesi, NJ, d. 1939:
“Kesirli yüklü uyarımları olan yeni bir kuantum sıvısı keşfettikleri için”
 
1999
HOOFFT, GERARDUS
Utrecht Üniversitesi, Utrecht, Hollanda
MARTİNUS J. G. VELTMAN
Michigan Üniversitesi, Ann Arbor , Michigan ,ABD
“Elektromanyetik zayıf etkileşimin yapısı”
 
2000
ALFEROW, ZHONES I.
A.F. Ioff Fiziko – Teknik Enstitüsü, Petersburg, Rusya
KROEMAN, HORWERT 
Kaliforniya Üniversitesi, Santa Barbara, California, ABD
KİBY, JACK S.
Texas Instruments, Dallas, Texas, ABD
“Modern İletişim Teknolojilerine yaptıkları katkı”

1981 – 1990 Yılları Arası Nobel Fizik Ödülleri

1981
BLOEMBERGEN, NICOLAAS
A.B.D., Harvard Üniversitesi, Cambridge, d. 1920; ve
SCHAWLOW, ARTHUR L.
A.B.D., Stanford Üniversitesi, Stanford, CA, d.1921:
“Lazer spektroskopisinin geliştirilmesine katkısı için”; ve
SIEGBAHN, KAI M.
İsveç, Uppsala Üniversitesi, Uppsala, d. 1918:
“Yüksek çözünürlükte elektron spektroskopisinin geliştirilmesine katkısı için”
 
1982
WILSON, KENNETH G.
A.B.D., Cornell Üniversitesi, Ithaca, NY, d. 1936;
“Faz geçişiyle ilintili kritik olgu kuramı için”
 
1983
CHANDRASEKHAR, SUBRAMANYAN
A.B.D., Chicago Üniversitesi, Chicago, IL, d. 1910 (Lahore, Hindistan), ö. 1995:
“Yıldızların yapıları ve evrimlerine ilişkin önemli fiziksel süreçler hakkındaki kuramsal çalışmaları için”; ve
FOWLER, WILLIAM A.
A.B.D., Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü, Pasedena, CA, d. 1911, ö. 1995:
“Evrende kimyasal elementlerin oluşumunda nükleer tepkimelerin etkisi üzerine kuramsal ve deneysel çalışmaları için”
 
1984
RUBBIA, CARLO
Italya, CERN, Cenevre, İsviçre, d. 1934; ve
VAN DER MEER, SIMON
Hollanda, CERN, Cenevre, İsviçre, d. 1925:
“Zayıf etkileşimlerin taşıyıcıları olan W ve Z parçacıklarının keşfiyle sonuçlanan büyük projeye nihai katkıları için”
 
1985
VON KLITZING, KLAUS
Federal Almanya Cumhuriyeti, Max-Planck-Enstitüsü, Katı Hal Araştırmaları, Stutgart, d. 1943:
“Kuantum Hall etkisini keşfi için”
 
1986
RUSKA, ERNST
Federal Almanya Cumhuriyeti, Fritz-Haber-Instituti Berlin, d. 1906, ö. 1988:
“Elektron optiği alanında temel nitelikte çalışması ve ilk elektron mikroskobunu tasarlayışı için”, ve
BINNIG, GERD
Federal Almanya Cumhuriyeti, IBM Zürih Araştırma Laboratuarı , Rüschlikon, İsviçre, d. 1947; ve
ROHRER, HEINRICH
İsviçre, IBM Zürih Araştırma Laboratuarı, Rüschlikon, İsviçre, d. 1933:
“Taramalı tünelleme mikroskobunu tasarlayışı için”
 
1987
BEDNORZ, J. GEORG
Federal Almanya Cumhuriyeti, IBM Araştırma Laboratuarı, Rüschlikon, İsviçre, d. 1950; ve
MÜLLER, K.ALEXANDER
İsviçre, IBM Araştırma Laboratuarı, d. 1927:
“Seramik malzemelerde üstüniletkenliğin keşfine kaydettikleri önemli katkı için”
 
1988
LEDERMAN, LEON M.
A.B.D., Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuarı, Batavia, IL, d. 1922;
SCHWARTZ, MELVIN
A.B.D., Digital Pathways, Inc., Mountain View, CA, d. 1932; ve
STEINBERGER, JACK
A.B.D., CERN, Cenevre, İsviçre, d. 1921
“Nötrino demeti yöntemi ve muon nötrinosunun keşfi aracılığıyla elektronların ikili yapısının gösterilişi için”
 
1989
RAMSEY, NORMAN F.
A.B.D., Harvard Üniversitesi, Cambridge, MA, d. 1915:
“Ayrışık salınımsal alanlar yönteminin bulunuşu ve bunu hidrojen mazeriyle diğer atomik saatlerde kullanışları için”; ve
DEHMELT, HANS G.
A.B.D., Washington Üniversitesi, Seattle, WA, d. 1922; ve
PAUL, WOLFGANG
Federal Almanya Cumhuriyeti, Bonn Üniversitesi, d. 1913, ö. 1993:
“İyon hapsetme tekniğini geliştirdiği için”
 
1990
FRIEDMANi JEROME I.
A.B.D., Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, Cambridge, MA, d. 1930;
KENDALL, HENRY W.
A.B.D., Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, Cambridge, MA, d. 1926; ve
TAYLOR, RICHARD E.
Kanada, Stanford Üniversitesi, CA, A.B.D., d. 1929:
“Parçacık fiziğinde kuark modelinin gelişimi için önemli olan bağlı elektronlar ile protonlar üzerinde, elektronların derin, esnek olmayan saçılımlarıyla ilgili öncü niteliğindeki araştırmaları için”