Mars One Projesi – Aşamaları ve Mevcut Konumu

2012 yılında Hollandalı girişimci Bas Lansdorp önderliğinde başlayan ve 2023 yılında Mars’a yerleşecek insan kolonisi adına ilk adımları atılan proje de, kolonilerde yer alması beklenen kişiler için yapılan elemelerde sona gelindi. 2012 yılından günümüze değil pek çok eleştiri alan ve herhangi bir kar amacı güdülmeden devam ettirilen proje ilk açıklandığında Mars’a yerleşecek koloni için birkaç aşamalı çalışmadan söz edilmişti.

Bu çalışmalar arasında 2016 yılına kadar gezegene bir ilişki uydusu ve istihbaratçı gönderileceği, 2023 yılından itibaren kalıcı yerleşim için 4 astronotun gideceğini öğreniştik. Projeye yönelik yapılan eleştiriler Mars yolculuğunun ne kadar güvenli olacağı yolculuk başarıyla tamamlansa dahi astronotların Mars’ın zor şartlarında nasıl yaşayacağı yönünde ağırlık kazanıyor. Öyle ki gezegende bir şekilde uyum sağlansa dahi yüksek radyasyon nedeniyle astronotların uzun süre yaşamaya devam edemeyeceği öngörülüyor.

Mars One Projesi Ne Kadar Güvenli?

NASA tarafından 2012 yılında proje sunulduktan sonra yapılan açıklamada “Mars yolculuğundaki radyasyonun astronotların uzun süreli bir görevde dayanamayacağı kadar yüksek olduğu” söylenmişti. Yine NASA’nın Mars yüzeyinde çalışmalar yürüten Curiosity uzay aracından alınan verilerde Mars yüzeyinde hayatta kalınabilmesi için radyasyona dirençli uzay kolonileri ve araçların kullanılması gerektiği görülüyor.

Mars One Projesi Hangi Aşamalardan Oluşuyor?

2015 yılına kadar Mars’ta koloni kurmak üzere gönderilecek olan adayların kesinleşeceği ve seçilen 24 kişinin aynı tarihlerde tam zamanlı eğitime alınması planlanıyor. Eğitimin 2023 yılında ki kalkışa kadar devam edeceği ve özellikle grubun uzun süre zorluklara karşı hayatta kalma, analitik düşünme ve fiziksel dayanıklılık konularında eğitime alınacağı biliniyor. Örneğin eğitim kapsamında grubun, yaşam alanları için bileşenleri onarma, tıbbi konular hakkında yeterli bilgiye sahip olma ve kendi yiyeceklerini yetiştirme konusunda iyi bir performans sergilemesi gerekiyor.

2018 yılına gelindiğinde (2016 tarihi revize edildi) insansız uzay aracı ve iletişim – istihbarat uydusu Mars’a gönderilecek. Bir anlamda bu araç 5 yıl sonra gitmesi planlanan koloni için test niteliği taşıyor. İletişim uydusu ise Mars yörüngesinde Dünya ile 7/24 iletişim kurulmasını sağlayacak.

2020 yılına geldiğimizde Rover ve iletişim uydusu fırlatılırken Rover, Mars yüzeyinde kolonileşme adına yardımcı ya da daha doğru ifade ile ana unsur olacak. İşlevsel robotun Mars yüzeyinde yerleşim kurulabilmesi için ideal alanı belirlemesi gerekiyor.

2022 yılında ikinci Rover’la birlikte iki yaşam ünitesi, iki yaşam destek sistemi ve tedarik ünitesi 2023 yılına hazır olacak şekilde fırlatılacak.

2023 – 2025 tarihleri arasında ilk koloninin Dünya’dan yolculuğu başlarken tahminlere göre 2025 yılında Mars’a ayak basmaları bekleniyor. İlk koloni, sonraki koloniler ve Mars’ta kolonileşme adına çok önemli görevler üstlenecek ve 2026 yılında yola çıkacak olan ikinci koloniye yönelik hazırlıkları tamamlayacak.

Proje Son Aşamaya Geldi

Daha önce dört astronottan oluşması beklenen ekiplerin 6 astronot ve 4’erli gruplar halinde Mars’a gönderilmesi bekleniyor. 2013 yılında başlayan elemelere başvuran 202 bin adaydan yapılan elemeler sonucunda geriye yalnızca 100 kişi kaldı. Proje hakkında detaylı bilgi almak ve adaylara göz atmak için kaynaklar bölümüne göz atabilirsiniz.

Yararlanılan Kaynaklar

(1) http://www.mars-one.com/mission/roadmap
(2) http://www.mars-one.com/about-mars-one
(3) https://community.mars-one.com/last_activity/ALL/18/82/ALL/ALL/5/3

NASA’dan Titan’a Denizaltı Gönderme Hamlesi

Satürn’ün en büyük ve yoğun atmosfere sahip tek doğal uydusu olan Titan, yaşadığımız gezegen dışında yüzeyinde kararlı sıvı yer alan tek gökcismi olarak bilinmektedir. 25 Mart 1655 tarihinde Christiaan Huygens uyduda, büyük su kütleleri halinde görünen okyanusların, metan gazının sıvı hali olduğu tespit edilmiştir. Yine oldukça kalın bir atmosfere sahip olan ve Dünya’nın ilk dönemlerine benzetilen uydu, NASA tarafından gönderilen uzay aracı sayesinde çok daha yakından incelenmeye başlamıştır.

Uzay aracı ve NASA verilerine göre uyduda canlıların olabileceği düşünülürken özellikle su kütlelerinde deniz canlılarının yaşadığı düşünülüyor. Öyle ki Terraforming olarak adlandırılan ve Dünyalaştırma, yeryüzü şekillendirme olarak da bilinen çalışma alanında, tasarılar arasında yer alan uydulardan biri de Titan’dır. Dünyalaştırma ya da yeryüzü şekillendirme olarak adlandırılan bu olay ise henüz uygulamada olmasa da gezegen ya da uyduların Dünya’ya benzetilmesi yani insan yaşamına uygun haline getirilmesi olarak tanımlanıyor.

NASA Titan’a Denizaltı Göndermeyi Düşünüyor

Yukarıda kısaca Titan ve Dünyalaştırma projesi hakkında bilgi verdikten sonra geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir habere değinmek istiyoruz. Discovery’de yayınlanan haberde NASA’nın, Titan’ın sahip olduğu atmosfer ve yüzeyinde yer alan okyanuslar nedeniyle daha yakından incelenmesi gerektiğini ve bu amaçla uyduya bir denizaltı gönderileceğini söyleniyor.

Titan’ın Dünya ile benzer koşullara sahip olması ve hatta hem atmosfer yoğunluğu hem de azot oranı nedeniyle Dünya’nın ilk dönemelerine benzemesi bu çalışma açısından önem taşıyor. Yukarıda da söz edildiği gibi uyduda yer alan büyük su kütleleri, metan gazının sıvı halinden oluşurken Titan’ın büyük sırrının keşfedilebilmesi için denizlere girilmesi gerektiği düşünülüyor.

Peki, Titan neden daha yakından incelenmeli?

Titan, Güneş sistemimizde yer alan gezegen ve diğer uydulardan farklı olarak Dünya’dakine benzer bir şekilde su döngüsüne sahiptir. Bir anlamda yaşama elverişli koşulların yer aldığı bu uydu da hali hazırda sahip olduğumuz imkanlar ile yaşayamıyor olsak da bulunacak canlı bir organizma, insanlığın yüzyıllardır süregelen arayışının çok daha geniş bir alana yayılmasını sağlayabilir.

Yararlanılan Kaynaklar

(1) http://tr.wikipedia.org/wiki/Titan_(uydu)

(2) http://news.discovery.com/space/alien-life-exoplanets/nasa-wants-to-send-a-submarine-to-titans-seas-150212.htm

Kozmosun Uç Noktaları

Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte Büyük Patlama sonrasında meydana gelen olaylar daha yakından incelenmeye başlandı. Her ne kadar geçen her gün daha fazla ilerleme kaydediyor olsak da Evren hakkında bildiklerimiz, bilmediklerimiz yanında bir toz zerreceği kadar yer kaplamıyor. Evrenin büyüklüğüne ilişkin bilim insanları net bir tanımlama yapamıyor olsa da gözlemlenebilir evren konusunda bazı tahminlerde bulunuluyor.

Astronomlara göre Evrenin yaşı 13.8 milyar yıl olarak kabul ediliyor. Bu nedenle hem ışık hızı hem de mesafe etkisinde yalnızca yaşadığımız gezegenden 13.8 milyar ışık yılı uzaklıkta ki mesafe gözlenebiliyor. Aslında oldukça sıradan görünse de gözlemlenebilir evren tanımlaması, belirlenen mesafenin ötesinde bir şey olmadığını ifade etmiyor.

Kozmosun Uç Noktaları

Uçsuz, bucaksız bir Evrende merkezi Dünya olan bir tanımlama yaptığımızda yolculuk yapabileceğimiz gezegenler ve süper kümeler bizi karşılıyor. Her ne kadar hakkında bilgi verebileceğimiz farklı muhtemel yaşam alanları olsa da Dünya ile başlamayı uygun buluyoruz.

Dünya, Güneşten uzaklık açısından üçüncü sırada yer alan sıvı okyanusları, verimli toprakları ile her yerinde yaşam alanı barındıran eşsiz bir gezegendir. İnsan örneğinde olduğu gibi gezegenlerde ve yıldızlarda belirli bir yaşam süresine sahiptir. Bu süre içerisin de kimi çok hızlı sönüp giderken bazıları ortalama yaşam süresine sahiptir.

Samanyolu, diğer galaksilerde olduğu gibi çok büyük bir hızla hareket ederken Güneş sistemimiz saatte 828.000 kilometre hızda bu harekete eşlik ediyor. İçinde bulunduğumuz galaksi, 30 dan fazla galaksiyi içeren yerel grup içerisinde yer alırken bize en yakın olan Andromeda ile yaklaşık 4 milyar yıl sonra çarpışacağımız düşünülüyor.

İkinci sırada yer alan ve Güneş sisteminin bilinmeyenlerinden biri olan Hyperion, oldukça biçimsiz bir yapıya sahip olmasına karşın yaklaşık 270 km’ye denk gelen bir çapa sahiptir. Hakkında verilen bilgilerde uydunun bir çarpışma ya da parçalanma sonucu oluştuğu söylenirken dönüş eksenini sağlayan yörünge sürekli değişmeye devam ediyor. Uydunun merkeze olan uzaklığı ise yaklaşık 1.2 milyar kilometre.

Üçüncü sırada yer alan Titan ise inmeyi başardığımız iki uydudan birisidir. Titan’ı diğerlerinden ayıran en önemli detaylardan ilki yoğun miktarda Azot ve eser miktarda metan ile diğer gazlardan oluşmasıdır. Uyduda sıcaklığın -200 derece düzeyinde olması ve 400 km boyunca denize akarak dökülen bir nehir içermesi dikkat çekiyor.

Böyle bir yazıda olmazsa olmazlardan biri olan Mars ise üzerinde araştırma yapan robotlar sayesinde hakkında bilgi alabildiğimiz gezegenlerden birisidir. Everest’ten yaklaşık 3 kat daha yüksek bir dağa sahip olan Mars, son dönemde keşfedilen “organik” izler nedeniyle daha dikkat çekici hale geliyor.

Güneş sistemimiz yani bir anlamda sınırlarımızın dışına çıktığımızda bizi Orion karşılıyor. Yaklaşık 1400 ışık yılı uzaklıkta bulunan Orion, 3000’den fazla yıldızı içeren bir Nebuladır. Her ne kadar bu yıldızlardan bazılarını henüz gözlemleyememiş olsak da henüz bir milyon yaşında dahi olmayan Orion, bizim sistemimizin başlangıç dönemini tekrar ediyor gibi görünüyor.

Messenger Uzay Aracı için Zorlu Görev

2014 yılının son çeyreğinde Rosetta – Philae tarafından başlatılan akım, 2015 yılında da devam edecek gibi görünüyor. Bu çalışmaların bir çoğu yaklaşık 20 – 25 yıllık planlamalar sonucunda oluşturulsa da elde edilen veriler bugünü ilgilendirdiği için daha kısıtlı bir zaman aralığı kullanılıyor. Kasım ayında Rosetta uzay aracından ayrılan Philae sondası 67P ismi verilen kuyruklu yıldız üzerinde ESA merkezine önemli veriler iletmişti.

Yine aynı dönemlerde Merkür’ü izleyen Messenger uzay aracından gelen haberler ise Philae kadar ilgi çekmese de aracın son bir zorlu göreve gireceğini ortaya çıkardı. Messenger (MErcury Surface, Space ENvironment, GEochemistry and Ranging) Merkür’ün yörüngesinde olan NASA tarafından 2004 yılının Ağustos ayında fırlatılan sondadır. Amacı, diğer gezegenlere oranla daha az gözlem yapabildiğimiz Merkür’ün kimyasal bileşimi, jeolojisi ve manyetik alanı hakkında bilgi toplamaktır.

İlk yüksek çözünürlüklü fotoğrafını 2008 yılında ileten Messenger, görevinin son aşamasına gelmesi nedeniyle gezegene düşürülerek son hamlesini yapacak.

Messenger, Merkür’ün Gizemini Ortaya Çıkarıyor

Gezegenimiz ile kıyasladığımızda Merkür’ün oldukça ilginç özellikleri olduğunu görüyoruz. Örneğin Merkür’de bir gün bir Dünya yılından daha uzun iken sıcaklık, gündüzleri  450 santigart derece, gece ise -170 santigrat derece arasında değişiyor. Yine Dünya’nın yarısı kadar kütleçekimine sahip olan Merkür çok ince atmosfere sahiptir. 2004 yılında NASA tarafından fırlatılan araç, 2006 ve 2007 yıllarını Venüs’ü izleyerek geçirmiş, Merkür yörüngesinde ilk uçuşunu ise 2008 yılında yapmıştır.

2011 yılında yörüngeye oturan uzay aracından günümüze kadar Merkür hakkında binlerce fotoğraf ve büyük bir veri arşivi oluşturuldu. Uzun bir süre, Merkür’de su ya da buzun olamayacağı düşünülürken araçtan alınan veriler, gezegenin krater diplerinde buzun var olduğunu gösterdi. Araçta bulunan nötron sayaçları, uzun bir süredir ilgi toplayan parlamaların, gezegende azımsanmayacak düzeyde bulunan buzdan kaynakladığını açıkladı.

Yine gezegen yüzeyinden alınan veriler ve kimyasal bileşimi hakkında da oldukça ilginç sonuçlar elde edildi. Yüzeyde bulunan demir ve sodyumun, sülfüre oranla daha az olduğu görülürken bu durumun lav akıntıları ya da gezegene etki eden güneş rüzgarlarından kaynaklanabileceği düşünülüyor. Bugüne kadar onbinlerce fotoğraf ve veri gönderen uzay aracı yörüngede kalmasını sağlayan yakıtın tükenmesi nedeniyle Mart ayından gezegen yüzeyine çarparak görevini tamamlayacak. Bilim insanları için bir sonraki aşama ise verilerin değerlendirilmesi olacak gibi görünüyor.ü

Yararlanılan Kaynaklar

(1) http://tr.wikipedia.org/wiki/MESSENGER
(2) http://messenger.jhuapl.edu/the_mission/index.html

Sicim Kuramı Nedir?

Parçacık fiziği içerisinde ele alınan bir konu olan Sicim Kuramı, kuantum mekaniği ve genel görelilik kuramını birleştiren bir teoridir. Sicim kuramına göre belirli bir şekilde titreşen ipliksiler, kütle ve yük gibi özelliklere sahip olan parçacıklar şeklinde davranabilir. Her ne kadar gelişmiş ve gelişmeye devam eden bir alan olsada henüz deneysel gözlem mümkün olmamıştır. Bu açıdan sicim kuramının matematiksel bir model olduğu söylenebilir.

Sicim Kuramı Tarihi – Gelişimi

Parçacık fiziği içerisinde temel parçacıklar belirli bir hacme, alana ya da uzunluğa sahip değildir. Sicim kuramı incelendiğinde ise Sicim olarak adlandırılan tek boyutlu nesnelerin parçacık özellikleri, kuantum halleri kullanılarak açıklanmaya çalışılır. Sicim kuramı içerisinde parçacık fiziği – standart modelinde yer alan tüm parçacıklarla birlikte gravitona olarak bilinen bir parçacık daha yer almaktadır. Fizikçilere göre Sicim Kuramı, maddenin tüm biçim ve etkileşimleri hakkında bilgi verebilecek bir kuram olabilir.

Oldukça eski bir geçmişe sahip olmasına karşın ilk çalışmaların 60’lı yıllarda başladığı söylenebilir. Örneğin 1969 yılında Yoichiro Nambu’nun, Holger Bech Nielsen’in ve Leonard Suskind, kuramın sicimler tarafından tanımlanabileceğini göstermiş, Pierre Ramond ise fermiyonları da içerecek şekilde bu kuramı geliştirmiştir. Bugün süpercisim olarak adlandırdığımız kuramlar, yeni çalışmaların önünü açmıştır.

1980’li yıllara gelindiğinde hem kuram üzerinde hem de alternatif araştırmalarda önemli bir ivme elde edilmiştir. Ancak asıl sıçramanın 1995 yılında Edward Witten tarafından sağlandığı düşünülür. Edward Witten o tarihlere kadar geliştirilmiş olan beş ayrı sicim kuramını M-Kuramı adı altında birleştirerek büyük bir gelişme kaydetti.

Sicim Kuramı – Sicimler

Sicim kuramı içerisinde sicimlerin çok farklı şekillerde titreşebileceğini söylemiştik. Örneğin iki ucu açık olan sicimler kütleleri, elektrik yükleri ya da diğer özellikleri bakımından farklı parçacıklara karşı gelmektedir. Yine sicim kuramında yer alan ekstra boyutlar kuramın tutarlı olmasını ancak içerdiği boyutlar ile mümkün kılmaktadır. Bozonik sicim kuramında 26, süpercisim kuramında 10, M-Kuramında ise 11 boyut yer almaktadır.

Bugün, fizikçiler tarafından sicim kuramı, etkili bir teori olarak ele alınsa da deneysel gözlem olmaması nedeniyle eleştirilerde alıyor. Şuanda sahip olunan imkanlar ile deneysel gözlemin oldukça zor olduğu söylenirken Planck uzunluğu ölçeğinde olan cisimleri inceleyebilmek için oldukça yüksek oranda enerjiye ihtiyaç duyuluyor. Daha açık bir ifade ile ihtiyaç duyulan enerjinin Büyük Hadrod Çarpıştırıcısında ulaşılan miktarın yaklaşık 10 katı olduğunu söylemeliyiz.

Yararlanılan Kaynaklar

(1) http://tr.wikipedia.org/wiki/Sicim_kuram%C4%B1

(2) Bilim Teknik – 2015 – 1

(3) http://www.pbs.org/wgbh/nova/elegant/view-glashow.html

Kızılötesi Işık Görülebilir Mi?

Yıllarca kızılötesi ışığın çıplak gözle görünemeyeceği üzerine konuşmalar yaptık. Fakat yapılan son çalışmalarda elde edilen veriler, uygun koşulların oluşması durumunda çıplak göz ile kızılötesi ışığın görülebileceğini gösterdi. Pek çok insan için gözleri bilinen en güçlü duyularıdır. Her ne kadar görülebilir ışık spektrumunun 400 – 700 nanometre aralığını algılayabiliyor olsak da henüz pek çok bilinmeyenin olduğunu birkez daha görmüş olduk.

Yukarıda da söz ettiğimiz gibi insan elektromanyetik tayfın, görülebilir ışık spektrumunu algılayabilmektedir. Kızılötesi bu alan içerisinde daha düşük enerjiye sahip olmasına karşın daha uzun dalgaboylarında olan elektromanyetik ışımalardan oluşmaktadır. Washington Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma, uygun koşulların oluşması durumunda retinanın kızılötesi ışığı algılayabildiğini gösterdi.

Retinamız Kızılötesi Işığı Algılayabiliyor

Araştırma kapsamında hem insan hem de fare retinası üzerine oldukça güçlü lazerler aracılığıyla kızılötesi ışınlar gönderildi. Bu araştırmada retina üzerinde ışığı algılayan hücrelerin normale oranla iki kat daha fazla çalıştığı ve aslında algılama kapasitesinin de iki kat yüksek olduğu görüldü. Yalnızca Tıp alanında değil aynı zamanda farklı bilim dallarında da kızılötesi ışınlara olan bakış açısında bir yenilenme olması bekleniyor.

Yine Tıp alanına döndüğümüzde ise göz doktorları için bu altın niteliğinde bir buluş olarak görülüyor. Bu sayede çok daha gelişmiş göz kontrollerinin yapılabileceği savunulurken aynı zamanda kontrollerde gözün sağlıklı çalışıp – çalışmadığı da görülebilecek. Grup içerisinde çalışmalarda bulunan Frans Vinberg ise, pek çok lazerin farklı aralıklarda ışın yollayacak şekilde bu çalışmada kullanıldığını ancak hepsinin aynı foton yaydığını söylüyor.

Vinberg konuşmasının devamında kısa süre içerisinde çok fazla sayıda fotonun retinaya ulaşmasının sağlandığını, fotopigmentlerin ise gelen fotonlara karşılık tek başına çalışmaya başladığını söylüyor. Hatta tek bir fotopigmentin aynı anda iki fotonu dahi kendine çekebildiği belirtiliyor. Hali hazırda mevcut teknoloji henüz bunu mümkün kılmasa da geliştirilen çift foton mekanizması, gelecek adına umut vaat ediyor.

Kaynak – Popsci 2015 -2

Kepler’den Yeni Keşif – Antik Yıldız Sistemi

Geçtiğimiz haftalarda yayınlamış olduğumuz bir yazıda Kepler’in yaşadığı aksaklıklara ve karşılaştığı arızalara rağmen, yapılan yeni bir manevra sonucunda çok daha farklı keşiflere çıktığını ve yeni gökcisimlerini keşfetmeye başladığını söylemiştik. Hali hazırda geçmiş yıllarda ya da yakın dönemde yaptığı pek çok keşif sonucunda elde ettiği verileri değerlendiren bilim insanları Kepler’in Dünya’dan 117 ışık yılı uzaklıkta bulunan oldukça yaşlı, 5 kayalık gezegen barındıran antik bir yıldız sistemi keşfettiğini açıkladı.

Kepler’den Yeni Keşif – Antik Yıldız Sistemi

Bugüne kadar binin üzerinde gezegen – yıldız parlaklığı keşfeden ve halen elde ettiği verilerin değerlendirilmesi sonucunda yeni keşifler sunan Kepler, Dünya’dan 117 ışık yılı uzaklıkta yer alan ve oldukça yaşlı olan antik bir yıldız sistemi keşfetti. Kepler Uzay Teleskopu üzerinde çalışmalar yürüten ve yaklaşık 4 yıllık ortak çalışma sonucunda elde edilen verileri değerlendiren gökbilimciler, Kepler – 444 adı verilen yıldız ve çevresinde yer alan gezegenlerin yaklaşık olarak 11.2 milyar yaşında olduğunu söyledi.

Gezegenlerin yaklaşık yaş aralığı göz önüne alındığında evrenin 13.8 milyar yıl, içinde yer aldığımız Güneş sisteminin ise 4.5 milyar yıl yaşında olması, keşfedilen yeni – antik yıldız sisteminin oldukça gizemli hale gelmesini sağlıyor. Henüz elde edilen veriler tamamen değerlendirilmemiş olsa da bugüne kadar açıklanan bilgiler heyecan uyandırıyor.

Astrophysical Journal dergisinde yayınlanan araştırma sonuçları, yıldız etrafında dönen beş gezegenden en küçüğünün Merkür, en büyüğünün ise Venüs boyutlarında olduğunu, kendi yıldızına yakın mesafede yer alması nedeniyle sıcaklığın yaşama elverişli olmadığını gösteriyor.

Kepler – 444 – Arkeolojik Sit Alanı

Bilim insanları elde edilen sonuçları titizlikle değerlendirirken daha önce böyle bir şey görülmediğini, bölgenin bir anlamda arkeolojik sit alanı gibi olduğunu düşünüyor. Daha önce yapılan keşiflerde bu kadar yaşlı bir yıldız sistemi ve gezegenlerin görüşmediği, Kepler – 444’ün evrenin ilk zamanlarından kalma olduğu vurgulanıyor.

Kepler – 444’ün tahmini yaş aralığı, yine yıldızdan gelen dalgalanmalar sayesinde ileri teknoloji ürün ve teknikler kullanılarak belirlendi. 2009 yılında fırlatılan ve günümüze kadar 1000’den fazla gezegenin gözlenmesini sağlayan Kepler halen 4200 aday gezegen üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.

Kaynak

ABCNEWS

Bu Canlılar Dünya Dışı Yaşamın Habercisi Olabilir

Daha önce yayınladığımız bir yazıda, Dünya dışında yaşam arayışımızın aslında yanlış yerlerde aranmış olabileceğini söylemiştik. O yazıya tekrar döndüğümüzde ziyaret ettiğimiz ve araştırma yaptığımız gezegenlerin aslında yüzeyi yerine derinliklerine odaklanılması gerektiği bugün yalnızca bilim insanlarının değil hemen, hemen ilgili olan her insanın ortak isteğidir.

Mars ya da diğer gezegenlerde araştırma yapan, gezegen hakkında bilgi toplayan uzay araçları çoğunlukla dört prensip üzerinde hareket ediyor. 1970’li yıllarda Mars toprağını besin maddesi ve radyoaktif karbon ile karıştırmış olsak da bir sonuca ulaşamamıştık. Ancak bugün başta metabolik etkinlik testleri olmak üzere, su kaynakları, organik madde varlığı ve elektrik potansiyeli çok daha geniş bir alanda çalışma yapılmasına imkan tanıyor.

Uzayın derinliklerinde, gezegenlerde ya da uydularda yaşam arayışında aslında kaynağın Dünya olabileceği ve Dünya’da bulunan bazı canlı türlerinin bu alanlara uyum sağlayabileceğini görüyoruz. Hatta kimi bilim insanları bazı canlı türlerinin ancak Europa gibi uydulardan gelmiş olabileceğine inanıyor.

Bu Canlılar Dünya Dışı Yaşamın Habercisi Olabilir

Bazıları, bilim insanlarını dahi hayrete düşüren ve hiç yaşam belirtisi yok dediğimiz alanlarda ortaya çıkan canlılardır. Örneğin ölü deniz bakterileri, oldukça yüksek tuz oranına sahip olan ve neredeyse hiç yaşam belirtisinin bulunmadığı dip bölgelerde taze su ağızlarının yakınlarında yaşıyor. Normalde tuzlu ortamda yaşayan organizmalar olsa da bu canlılar, tatlı – tuzlu su uyumunu sağlamış gibi görünüyor.

Yine yerin yaklaşık 3 – 4 km altında yaşayan ve bizden önce de var olduğuna inanılan yuvarlak solucanlardan birisi, çok daha yüksek ısı ve basınç altında yaşamına devam edebiliyor. Şeytan solucanı olarak da adlandırılan bu nematod, bizden önce var olan ve bizden sonra da var olmaya devam edecek yegane canlı türlerinden biri olarak görülmekte.

Geçtiğimiz yıllarda yapılan bir araştırmada uzay boşluğuna maruz kalmasına rağmen hayatta kalan ilk çok hücreli canlının Tardigrad olduğu belirlenmişti. Bu canlının yüksek basınç, düşük sıcaklık ve artan dozlarda radyasyona karşı dayanıklı olduğu görülürken henüz uyum sağlama şekli konusunda bilgi sahibi değiliz.

Tüm bu canlılar dışında Mars yolculuğu sırasında alkol ve yüksek ısıya rağmen hayatta kalan organizmalar, yaşam arayışımızı yeniden gözden geçirmemizi sağlayabilir.

Orion ile Mars’a İnsanlı Yolculuk Dönemi Başlıyor

Son yıllarda NASA’ın asıl amacı olan “keşfedilmeyen yerleri keşfetmek” terimini unutarak, daha alçak uçuşlar yapmaya başlaması, pek çok çevrece eleştiri konusu olmuştu. Ancak Orion ve diğer keşif araçları ile başlayan yeni dönem, önümüzde ki 20 yıllık süreçte Mars’a insanlı yolculukların önünü açtı. Her ne kadar ekonomik ve siyasal anlamda yeterli etkinlik sağlanamamış olsa da 2024 yılında Mars’a geri dönmemek üzere gidecek yerleşimciler oldukça umutlu görünüyor.

Mars Derneği kurucusu olan Robert Zubrin, Mars’a insanlı yolculuk için sefer planlarını şimdiden hazırladı. NASA’nın muhtemelen 20 yıl sonrasında kullanmayı düşündüğü bu plan içerisinde Mars’a gidecek insanların nasıl yaşayacağı, ne yiyeceği ve inşaat – ticaret gibi faaliyetleri nasıl gerçekleştireceğini içeriyor. Zubrin bütçesi yetersiz görülen NASA’nın bu çalışma için yeterli imkanlara sahip olduğunu söylerken 20 yıllık süreçte toplamda 60 milyar dolara ulaşan bir bütçe ile bu projenin başarıya ulaşacağına inanılıyor.

Orion Test Uçuşu ve Bütçe Yetersizlikleri

Geçtiğimiz ay gerçekleştirilen test uçuşu ile Apollo’dan sonra Dünya’dan bu kadar uzaklaşan ilk uzay aracı Orion oldu. Her ne kadar mürettebatı taşıması planlanan uzay aracı ile test uçuşu yapılan araç birebir aynı olmasa da uçuşun başarıyla sonuçlanması, önemli bir eşiğin aşılmasını sağladı. Ancak yinelenmesi beklenen ve diğer modüller eklendikten sonra görülmesi amaçlanan uçuşun “bütçe yetersizliği” nedeniyle ertelenmesi hayal kırıklığı yarattı.

Orion’un Dünya’dan ayrılması ve geri dönüşü her ne kadar başarı olarak görülse de mürettebat ile aylarca yolculuk sırasında göstereceği başarı daha fazla önemseniyor. Mürettebatın Mars yolculuğu sırasında hem fiziksel hem de zihinsel olarak sağlığını koruması, projenin en önemli konusu. Bu açıdan bakıldığında daha önce bu çapta bir yolculuk yapılmaması, NASA açısından soru işaretleri oluştururken ilk olarak Ay yörüngesinde yaşayacak insanlı yolculukların yapılması ve aşamalı olarak gezegenlere gidilmesi düşünülüyor.

Ekleme: Test uçuşu yapılan uzay aracı ile Mars’a insanlı yolculuk yapması planlanan uzay aracı arasında bazı farklılıklar olacak.

İlk Test Uçuşunda Elde Edilen Veriler

  • Dünya’dan maksimum uzaklık 5800 kilometre,
  • Atmosfere giriş hızı 32 bin kilometre/saat,
  • Toplam uçuş süresi 4 saat 30 dakika,
  • Atmosfere giriş anında açığa çıkan sıcaklık 2200 derece,
  • İniş hızı 32 kilometre/saat.

Cüce Gezegenlerin Sırrı Açığa Çıkıyor

Aslında uzun süredir konuşulan fakat ESA’ın Rosetta – Philae uzay aracıyla 67P ismi verilen bir kuyruklu yıldıza inmesinden sonra daha fazla dile getirilmeye başlanan bu seyahatler, bizi uzayın bilinmeyen derinliklerine doğru götürüyor. Son olarak Ceres ve Plüton hakkında bilgi toplamak üzere NASA tarafından gönderilen uzay aracının önümüzde ki aylarda Plüton yörüngesine gireceğini öğrenmiştik.

İnsanlık adına büyük bir gelişme olan bu durum, bir yıl içerisinde iki ayrı gezegen hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayacak. Her ne kadar ESA’ın 10 yıllık projesi kapsamında kuyruklu yıldıza inmesi kadar ses getirmemiş olsa da pek de yeni sayılmayan iki yeni gezegeni gözlemek, bilim adına bilinmeyen pek çok şeyin ortaya çıkmasına imkan tanıyacak.

Cüce Gezegenlerin Sırrı Açığa Çıkıyor

Ceres ve Plüton, Dünya gibi büyük ve yuvarlak olan fakat yörüngelerini farklı gök cisimleri ile paylaşan iki gezegen. Son dönemde Plüton üzerine pek çok teori üretilmiş olsa da bu gözlemler, soru işaretlerinin giderilmesini sağlayacak. Araştırmalara göre her iki gezegen, Güneş sisteminin oluşumu konusunda bizlere büyük ipuçları sunabilir. Öyle ki Mart ayında Dawn ismi verilen NASA’nın uzay aracının Ceres’in yörüngesine girmesi planlanıyor.

Ceres, yaklaşık 980 kilometre çapında olan ve ana asteroit kuşağında yer alan tüm gezegenlerin üçte biri kütleye sahip olan bir cüce gezegendir. Bilim insanları, Ceres’in Güneş sisteminin oluşumunda ortaya çıkan ve o dönemin izlerini halen taşıyan bir gezegen olduğunu düşünürken araştırmalarda Ceres yüzeyinde çeşitli kil mineralleri ile buz tabakası olduğu görülüyor.

Bugün, bazı gezegenlerde yüzeyin, buzla kaplı bir okyanustan oluştuğu düşünülürken Ceres’inde bir atmosfer ya da yer altı su kaynaklarına sahip olabileceğine inanılıyor. Mart ayında Ceres yörüngesinde olacak Dawn uzay aracından sonra Temmuz ayında Plüton’un yörüngesine girecek olan New Horizons’unda en az Dawn kadar önemli bilgiler sunması bekleniyor.

Sonuç itibariyle henüz neyle karşılaşacağımızı ya da bu gezegenlerin bize neler sunacağını bilmesek te bir yıl içerisinde iki ayrı gezegen hakkında bilgi sahibi olmanın merak uyandırdığını söylemeliyiz.